BILIMLARNI SEMIOTIK TIZIMLASHTIRISHNING RIVOJLANISHI VA SHAKLLANISHI

Mazkur maqolada bilimlarning shakllanishi va rivojlanishi semiotik tizimlashtirish nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Unda bilim insonning tashqi olam haqidagi axborotni sezgi, idrok, tajriba, mantiqiy umumlashtirish va ijtimoiy kelishuv orqali belgilangan simvolik-kognitiv konstruksiyaga aylantirish jarayoni sifatida talqin etiladi. Maqolada belgi, simvol, tovush, so‘z, matn va konseptlarning paydo bo‘lishi hamda ularning bilimga aylanish mexanizmlari naturalistik, konvensional, antropologik va kognitiv yondashuvlar asosida yoritiladi. Shuningdek, bilimning genetik, sun’iy va ijtimoiy shakllari ajratilib, ularning inson tafakkuri, tajribasi, madaniy aloqalari va formal ta’lim tizimidagi o‘rni izohlanadi.

100
17.05.2026

YAPON TILIDAGI ONOMATOPOETIK SO'ZLAR (GIONGO, GITAIGO)NING LEKSIKO-SEMANTIK TUZILISH XUSUSIYATLARI

Yapon tilidagi onomatopoetik so'zlar beshta guruhdan iborat mustaqil leksik-semantik tizimni tashkil etadi. Yapon tilidagi onomatopoetik so'zlarning eng fundamental xususiyatlaridan biri — fonetik shakl bilan ma'no o'rtasidagi qonuniy, tizimli bog'liqligidir. Ushbu maqolada yapon tilidagi onomatopoetik leksikaning — xususan giongo (擬音語) va gitaigo (擬態語) kategoriyalarining leksiko-semantik tuzilish xususiyatlari tadqiq etilib, tasnif, fonosemantik izomorfizm va grammatik qo'llanish xususiyatlari misollar asosida tahlil qilinadi. Yapon tilining boshqa tillardan farqli ravishda nihoyatda rivojlangan onomatopoetik tizimga egaligi asoslanadi.

115
17.05.2026

INSONNING VA JAMIYATNING OBYEKTINI YARATISHDA RUS SHAXSIY NOMLARINING ROLI

Ushbu maqolada rus shaxsiy ismlarining shaxslar va jamiyat qiyofasini shakllantirishdagi roli o'rganiladi. Shaxsiy ismlar nafaqat shaxsiy identifikatsiya vositasi sifatida, balki ijtimoiy mavqe, milliy o'ziga xoslik, madaniy qadriyatlar va tarixiy davrni aks ettiruvchi muhim lingvistik va madaniy element sifatida ham tahlil qilinadi. Maqolada rus antroponimlarining kelib chiqishi, ularning semantik xususiyatlari va badiiy adabiyotdagi funktsional roli o'rganiladi. Ismlarning inson xarakterini ochib berish, ijtimoiy muhitni belgilash va ijtimoiy munosabatlarni yetkazishdagi ahamiyatiga alohida e'tibor qaratiladi. Xulosa shuki, rus shaxsiy ismlari til va jamiyat o'rtasidagi munosabatni ko'rsatuvchi muhim omil hisoblanadi.

375
13.02.2026

ISLOMSHUNOSLIKKA OID TERMINLARNING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI

Ushbu maqolada islomshunoslikda qo‘llaniladigan asosiy atamalarning leksik va semantik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada tanlangan atamalarning etimologiyasi, morfologik qoliplari va semantik siljishlarini tahlil qilinib, ularning diniy, huquqiy va ijtimoiy-madaniy jihatlari yoritilgan. Tadqiqot shuningdek, ushbu atamalarning turli tarixiy davrlar va lingvistik kontekstlarda qanday rivojlanganligini o'rganadi, shu bilan birga arab bo'lmagan sharoitlarda tarjima va talqin qilishning qiyinchiliklarini qayd etadi. Ushbu xususiyatlarni tushunish yanada aniqroq ifoda etish va dinlararo muloqotga yordam beradi.

734
23.05.2025