Maqolada no-code dasturlash platformalarining iqtisodiy samaradorligi matematik modellashtirish va qiyosiy ssenariy tahlili asosida baholandi. Tadqiqotda an’anaviy va no-code ishlab chiqish usullarining boshlang‘ich xarajati, xizmat ko‘rsatish xarajati, ishlab chiqish muddati, unumdorligi, investitsiya rentabelligi (ROI), sof joriy qiymati (NPV) hamda taxminiy qoplanish muddati solishtirildi. Olti oylik hisoblash davri, 4500 AQSH dollari miqdoridagi yalpi iqtisodiy samara va 10 foizlik diskont stavkasi qabul qilindi. Natijalarga ko‘ra, no-code yechim olti oylik jami xarajatlarni 85 foizga, ishlab chiqish vaqtini esa 83,3 foizga kamaytiradi. Hisoblangan ROI an’anaviy usulda 40,6 foizni, no-code usulida 837,5 foizni tashkil etdi. NPV mos ravishda 890,9 va 3610,9 AQSH dollariga teng bo‘ldi. Natijalar no code vositalari takrorlanuvchi va standartlashtirilgan biznes jarayonlarida iqtisodiy jihatdan samarali bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.

Ushbu tadqiqot termal bug'langan kadmiy tellurid (CdTe) yupqa plyonkalarining optik va strukturaviy xususiyatlarini o'rganadi, nanoskalali donachalar (kvant nuqtaga o'xshash xususiyatlar) bilan bog'liq kvant cheklash effektlariga urg'u beradi. CdTe - bu 1,45 eV ga yaqin to'g'ridan-to'g'ri tasma oralig'iga va ko'rinadigan diapazonda yuqori yutilish koeffitsientiga ega bo'lgan II-VI yarimo'tkazgich bo'lib, uni fotovoltaik va infraqizil optoelektronik qo'llanmalar uchun jozibador qiladi. CdTe plyonkalari termal bug'lanish orqali uchta substrat turiga joylashtirildi: shisha (04-namuna), fotoglass (06-namuna) va sitall (07-namuna). Optik spektrlar 200–1200 nm diapazonida o'lchandi, bu yuqori energiyali diapazonlararo o'tishlarga bog'liq kuchli ultrabinafsha yutilishini aniqladi. Sitallga asoslangan plyonka uchun yutilish chekkasining tizimli ko'k siljishi kuzatildi, bu kvant o'lcham effektlariga mos keladigan optik tasma oralig'ining oshishini ko'rsatadi. To'g'ridan-to'g'ri o'tishlar uchun Tauc grafiklaridan tasma oralig'i energiyalari ajratib olindi, bu shisha substrat uchun ~1,45 eV (katta hajmli CdTe ga yaqin) va fotoglass va sitall plyonkalar uchun yuqori qiymatlarni (~1,48–1,52 eV) berdi. SEM/EDS va AFM yordamida strukturaviy tavsiflash nanoskalali donalarni va p-turdagi o'tkazuvchanlik uchun qulay bo'lgan tellurga boy tarkibni ko'rsatadi. Dielektrik javob Drude-Lorentz modeli yordamida talqin qilindi, bu yerda Drude atamasi fotoglass va sitall substratlar uchun infraqizil aks ettirishni kuchaytiradigan erkin tashuvchi effektlarini hisobga oladi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, substratni tanlash va cho'ktirish sharoitlari CdTe plyonkalarining ham optik tasma oralig'ini, ham erkin tashuvchi javobini sozlashi mumkin, bu esa quyosh batareyasi yutuvchi qatlamlari va infraqizil fotodetektor qo'llanilishi uchun optimallashtirish imkonini beradi. Kelajakdagi ishlar bir xillik va qurilmaga tegishli ishlashni yaxshilash uchun boshqariladigan qo'shimchalar va jarayonlarni optimallashtirishga qaratiladi.

Ushbu maqolada tinglab tushunish ko‘nikmasining psixolingvistik va pedagogik mohiyati nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Maqolada tinglab tushunish nutq faoliyatining reseptiv turi sifatida ta’riflanib, uning faol kognitiv jarayon ekanligi J. Field, M. Rost kabi yetakchi olimlarning qarashlari asosida yoritiladi. Shuningdek, tinglab tushunish jarayonining muvaffaqiyatiga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillar, psixologik mexanizmlar (diqqat, xotira, idrok etish, taxmin qilish) tahlil qilinadi. G. Buck tomonidan taklif etilgan ikki darajali model (identifikatsiya va ma’noni anglash darajalari) hamda J. Wilson, J. Flowerdew va L. Miller tomonidan ishlab chiqilgan uch bosqichli pedagogik model (matn oldi, matn ustida ishlash, matndan keyingi bosqichlar) batafsil yoritiladi. Maqolada oliy ta’lim talabalarida tinglab tushunish ko‘nikmasini rivojlantirishda bosqichma-bosqich yondashuv, metakognitiv strategiyalar va psixologik omillarni hisobga olishning ahamiyati asoslanadi.

Ushbu maqola havo ifloslanishi tarqalishini geoaxborot tizimlari (GAT) yordamida modellashtirishning metodlari, imkoniyatlari va amaliy ahamiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada yer usti monitoring stansiyalari, transport va sanoat zonalaridan olingan ma’lumotlar hamda masofaviy kuzatish texnologiyalari asosida havo ifloslanishining fazoviy va vaqt bo‘yicha tarqalishini tahlil qilish usullari tavsiflanadi. Shuningdek, GAT yordamida ishlab chiqilgan modellar ekologik monitoring, shahar rejalashtirish va barqaror rivojlanish strategiyalarini qo‘llashda amaliy ahamiyatga ega ekanligi ko‘rsatiladi.

Ushbu maqala ijtimoiy transformatsiya jarayonlarining mazmun-mohiyatini ochib berish, hamda davlat, jamiyat va shaxs hayoti, faoliyati, dunyoqarashini tub tarkibiy o‘zgarishlariga olib keluvchi jarayonlar tahliliy yoritilgan. Shuningdek, transformatsiya jarayonining milliy mentalitetiga va milliy ongi ta’siri to‘g‘risida fikr, mulohozalar bayon etilgan.

Ushbu maqolada bugungi kunda dolzarb bo‘lgan ilmiy-texnikaviy atamalarni tarjima qilishda yuzaga keladigan ayrim muammolar va ularning sabablari muhokama qilinadi. Shu bilan birga, tarjimashunoslik umumiy tarjima modellarini ta'kidlaydi, ya'ni. qiyosiy, jarayonli va o'zgaruvchan modellar. Shuningdek, jahon tarjimashunosligida qayta tarjima hodisasiga asoslangan to‘rtta standart (tushuntirish, tavsiflovchi, tushuntirish va bashorat qilish) farazlari ilgari suriladi va tavsiflanadi.