Mazkur maqolada Alisher Navoiyning tasavvufiy-tazkiraviy xarakterdagi “Nasoyim ul-muhabbat” asarida qo‘llangan leksik arabizmlarning semantik, mavzuviy va stilistik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda arabcha o‘zlashmalarning diniy-tasavvufiy tushunchalar, axloqiy-ruhiy sifatlar, rang va yorug‘lik semantikasi, shuningdek ilmiy-kitobiy uslubga xos atamalar doirasidagi vazifalari yoritildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, “Nasoyim ul-muhabbat”dagi arabizmlar faqat lug‘aviy birlik sifatida emas, balki asarning g‘oyaviy-estetik mohiyatini ochuvchi, tasavvufiy tafakkur va komil inson konsepsiyasini ifodalovchi muhim til vositasi sifatida namoyon bo‘ladi. Arabizmlarning denotativ va konnotativ qatlamlari badiiy matnda o‘zaro uyg‘unlashib, nur-zulmat, ilm-jaholat, komillik-naqislik kabi ma’naviy oppozitsiyalarni yuzaga keltiradi. Maqolada tavsifiy, qiyosiy, semantik va stilistik tahlil usullaridan foydalanildi.

Mazkur maqolada bilimlarning shakllanishi va rivojlanishi semiotik tizimlashtirish nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Unda bilim insonning tashqi olam haqidagi axborotni sezgi, idrok, tajriba, mantiqiy umumlashtirish va ijtimoiy kelishuv orqali belgilangan simvolik-kognitiv konstruksiyaga aylantirish jarayoni sifatida talqin etiladi. Maqolada belgi, simvol, tovush, so‘z, matn va konseptlarning paydo bo‘lishi hamda ularning bilimga aylanish mexanizmlari naturalistik, konvensional, antropologik va kognitiv yondashuvlar asosida yoritiladi. Shuningdek, bilimning genetik, sun’iy va ijtimoiy shakllari ajratilib, ularning inson tafakkuri, tajribasi, madaniy aloqalari va formal ta’lim tizimidagi o‘rni izohlanadi.

Yapon tilidagi onomatopoetik so'zlar beshta guruhdan iborat mustaqil leksik-semantik tizimni tashkil etadi. Yapon tilidagi onomatopoetik so'zlarning eng fundamental xususiyatlaridan biri — fonetik shakl bilan ma'no o'rtasidagi qonuniy, tizimli bog'liqligidir. Ushbu maqolada yapon tilidagi onomatopoetik leksikaning — xususan giongo (擬音語) va gitaigo (擬態語) kategoriyalarining leksiko-semantik tuzilish xususiyatlari tadqiq etilib, tasnif, fonosemantik izomorfizm va grammatik qo'llanish xususiyatlari misollar asosida tahlil qilinadi. Yapon tilining boshqa tillardan farqli ravishda nihoyatda rivojlangan onomatopoetik tizimga egaligi asoslanadi.

Ushbu maqolada oʻzbek va ingliz tillariga xos bolalar folklorining lugʻat tizimiga xos birliklarning oʻziga xos tarkibiy tahlili amalga oshirilgan. Har ikki xalqqa xos xalq ogʻzaki ijodi namunalaridagi birliklarning ma’no koʻlami oʻrganilgan.

Ushbu maqolada rus shaxsiy ismlarining shaxslar va jamiyat qiyofasini shakllantirishdagi roli o'rganiladi. Shaxsiy ismlar nafaqat shaxsiy identifikatsiya vositasi sifatida, balki ijtimoiy mavqe, milliy o'ziga xoslik, madaniy qadriyatlar va tarixiy davrni aks ettiruvchi muhim lingvistik va madaniy element sifatida ham tahlil qilinadi. Maqolada rus antroponimlarining kelib chiqishi, ularning semantik xususiyatlari va badiiy adabiyotdagi funktsional roli o'rganiladi. Ismlarning inson xarakterini ochib berish, ijtimoiy muhitni belgilash va ijtimoiy munosabatlarni yetkazishdagi ahamiyatiga alohida e'tibor qaratiladi. Xulosa shuki, rus shaxsiy ismlari til va jamiyat o'rtasidagi munosabatni ko'rsatuvchi muhim omil hisoblanadi.

Ushbu maqolada islomshunoslikda qo‘llaniladigan asosiy atamalarning leksik va semantik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada tanlangan atamalarning etimologiyasi, morfologik qoliplari va semantik siljishlarini tahlil qilinib, ularning diniy, huquqiy va ijtimoiy-madaniy jihatlari yoritilgan. Tadqiqot shuningdek, ushbu atamalarning turli tarixiy davrlar va lingvistik kontekstlarda qanday rivojlanganligini o'rganadi, shu bilan birga arab bo'lmagan sharoitlarda tarjima va talqin qilishning qiyinchiliklarini qayd etadi. Ushbu xususiyatlarni tushunish yanada aniqroq ifoda etish va dinlararo muloqotga yordam beradi.

Ushbu maqolada bugungi kunda zamonaviy tilshunoslikda assotsiativ maydonni o‘rganishning ahamiyati yoritilgan. Ma’lumki, inson borliqni til orqali anglaydi, tushunadi va his etadi. So‘zlar ongimizda muayyan guruhlarni tashkil qiladi. Ularning ma’nosini anglash uchun har bir guruh mohiyat, undagi so‘zlar voqelik, ma’nolar orqali ifodalangan bilim ekanligini tushunish lozim. Tilshunoslikda bu kabi til birliklarning shakliy yoki mantiqiy-semantik belgisiga ko‘ra o‘zaro birlashuviga assotsiatsiya deb qaraladi. Predmet hamda so‘z haqidagi tasavvurni bir-biridan ayro tushunish mumkin emas.

Ushbu maqolada meronimiya va uning farqlari, xususan, semantik va stilistik xususiyatlari, ikki tilda oʻzbek va ingliz tillarida qiyosiy tahlilning aloqadorligi haqida maʼlumotlar berilgan. Bundan tashqari, meronimiya bilan bog‘liq so‘zlar ikki til o‘rtasidagi so‘zlarning lisoniy va nolingvistik ko‘rinishini ifodalab, turli nuqtai nazardan semantik ma’no va uslubiy ranglardagi o‘zaro munosabatlarni belgilab berganligi tushuntiriladi.

Maqolada ingliz tilini chet tili sifatida o'qitishning hozirgi holatining sabablarini qisqacha o'rganish va kamchiliklarni bartaraf etishda yordam berishi mumkin bo'lgan qisqacha nazariy qo'llanmani taklif qilishga harakat qilinadi.