Maqolada O'zbekiston va Xitoy o'rtasidagi 2023–2026 yillardagi iqtisodiy va ijtimoiy hamkorlik tahlil qilinadi. Mavzuning dolzarbligi Xitoyning respublikaning eng yirik investoriga va yetakchi tashqi savdo sherigiga aylanishi bilan belgilanadi. Tadqiqot tizimli, qiyosiy-tavsiflovchi va strukturaviy-funktsional usullardan foydalangan holda hujjatlar, milliy statistika va analitik sharhlarning sifatli tahliliga asoslangan. Aniqlanishicha, to'plangan Xitoy investitsiyalari 2016-yildagi 300 million dollardan kamdan 2025-yil o'rtalariga kelib 10,7 milliard dollarga oshgan; qo'shma loyihalar portfeli 58 milliard dollardan oshgan; o'zaro savdo aylanmasi esa 2025-yil oxiriga kelib 17,8 milliard dollarga yetgan. Xitoy birinchi marta O'zbekistonda xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar soni bo'yicha birinchi o'rinni egalladi (2026-yil boshida 5044 ta kompaniya). Ijtimoiy sohada yangi effektlar aniqlandi: qo'shma korxonalar uchun kadrlar tayyorlash, Xitoyda o'qituvchilarni tayyorlash va mintaqalarda ish o'rinlarini yaratish. Ishning amaliy ahamiyati hamkorlikning ta'sirini tizimlashtirish va uning assimetriyasini kamaytirish choralarini asoslashda yotadi.

Maqolada Tog‘ay Murod nasrida lingvokulturemalarning badiiy-estetik va semantik xususiyatlari antropotsentrik hamda lingvokulturologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot materiali sifatida adibning “Otamdan qolgan dalalar” romani, shuningdek, qissalarida faol qo‘llangan milliy-madaniy mazmunli leksik birliklar, frazeologizmlar, maqol-matallar, urf-odat nomlari, qarindoshlik atamalari, etnografizmlar va ramziy obrazlar tanlandi. Tahlil natijasida yer, dala, ota, ona, ot, polvon, to‘y, duo, oriyat, el-yurt kabi birliklar oddiy nominativ ma’nodan tashqari xalqning tarixiy xotirasi, axloqiy mezonlari, ijtimoiy tajribasi va emotsional bahosini mujassamlashtiruvchi lingvokulturemalar sifatida namoyon bo‘lishi aniqlandi. Ushbu birliklar personaj xarakterini ochish, milliy ruhni kuchaytirish, voqelikning ijtimoiy-tarixiy qatlamini belgilash va muallif idiostilini yaratishda muhim badiiy vazifa bajaradi.

Mazkur maqolada ispan va portugal tillarida milliy-madaniy konseptlarning lingvistik ifodalanish xususiyatlari qiyosiy-lingvistik va lingvomadaniy nuqtayi nazardan tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi til va madaniyatning uzviy munosabati, milliy dunyoqarashning leksik, frazeologik, paremiologik hamda metaforik birliklarda namoyon bo‘lishi bilan belgilanadi. Tadqiqotda ispan va portugal tillarida “uy/oila”, “mehnat”, “omad”, “do‘stlik”, “din”, “Vatan”, “insoniy munosabatlar” kabi milliy-madaniy mazmunga ega konseptlarning lingvistik ifodasi tahlil qilindi. Tadqiqot metodologiyasi qiyosiy, tavsifiy, semantik, lingvomadaniy, konseptual va kontekstual tahlil usullarini o‘z ichiga oladi. Tahlil natijalari ispan va portugal tillarida umumiy tarixiy va madaniy tajriba natijasida o‘xshash konseptual modellar mavjudligini, biroq ularning konkret lingvistik realizatsiyasi, metaforik obrazlari, pragmatik xususiyatlari va milliy assotsiatsiyalarida sezilarli tafovutlar mavjudligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, paremiologik birliklar milliy dunyoqarashni ifodalovchi muhim til vositasi sifatida namoyon bo‘ladi. Tadqiqot natijalari qiyosiy tilshunoslik, lingvomadaniyatshunoslik, tarjimashunoslik va ispan hamda portugal tillarini o‘qitish metodikasi uchun amaliy ahamiyatga ega.

Мазкур мақолада бўлажак чет тили ўқитувчиларида касбий мотивацияни ривожлантиришга хизмат қиладиган психологик шарт-шароитлар муаллифнинг шахсий тадқиқот доирасида ишлаб чиқилган тўрт блокли (мотивацион, мазмуний, жараёнли, натижавий) педагогик модель асосида таҳлил қилинади. Мақолада касбий мотивациянинг психологик механизмлари алоҳида-алоҳида санаб ўтилмасдан, балки улар ўртасидаги ички боғлиқлик ва педагогик амалиёт жараёнидаги конкрет намоён бўлиш шакллари орқали ёритилади. Таклиф этилаётган концептуал жадвал ҳар бир психологик шартнинг тегишли педагогик блокда қандай амалий кўринишга эга бўлишини кўрсатади, бу эса назарий таҳлилни амалиётга яқинлаштиради.

Ushbu moqala O‘zbekiston jamiyati modernizasiyasida mentalitet transformatsiyada milliy xarakterini shakllantirishda shaxsning “ijtimoiy qiyofa”si va “ma’naviy qiyofa”si jamiyat taraqqiyotida katta ahamiyatga ega ekanligi asoslash. Shuningdek, insonning ma’naviy qiyofasi bu insonning ichki dunyosi, axloqiy fazilatlari, e’tiqodi, dunyoqarashi, odob-axloqi, vijdoni va boshqalarga bo‘lgan munosabatini ifodalovchi ma’naviy xususiyatlar majmuasidir. U insonning fikri, so‘zi va amallarida namoyon bo‘lishi ochib berish.

Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida, xususan Sirdaryo viloyati Oqoltin tumani 4-umumta'lim maktabi tajribasi misolida, Alisher Navoiy g‘azallarini o‘qitishning o‘ziga xos muammolari, nazariy asoslari va innovatsion yechimlari xalqaro IMRaD (Introduction, Methods, Results, and Discussion) standarti asosida tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida o‘quvchilarning mumtoz matnni tushunish va tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish maqsadida interfaol pedagogik texnologiyalar, maxsus lug‘at bilan ishlash tizimi hamda kognitiv yondashuvlar sinovdan o‘tkazildi. Olingan natijalar an’anaviy yod oldirish metodikasidan ko‘ra, tahliliy-mantiqiy yondashuv samaradorligi yuqori ekanligini ko‘rsatdi.

Ushbu maqolada Surxondaryo vohasida shakllangan an’anaviy oilaviy qadriyatlar va diniy urf-odatlarning tarixiy-etnografik asoslari hamda ularning zamonaviy transformatsiya jarayonlari tahlil qilingan. O‘zbek xalqining oilaviy qadriyatlari, xalq og‘zaki ijodi, milliy urf-odatlari va islom dini ta’limotlarining oilaviy tarbiya tizimidagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, globallashuv, urbanizatsiya, mehnat migratsiyasi hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi ta’sirida Surxondaryo vohasidagi oilaviy qadriyatlar va diniy urf-odatlarda kuzatilayotgan o‘zgarishlar ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari oilaviy qadriyatlarning zamonaviy sharoitda ham o‘zining ma’naviy-axloqiy ahamiyatini saqlab qolayotganini hamda yosh avlodni milliy va umuminsoniy qadriyatlar ruhida tarbiyalashda muhim omil bo‘lib xizmat qilishini ko‘rsatadi.

Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida rus tilini o‘qitish jarayonini takomillashtirishda zamonaviy ta’lim texnologiyalarining didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda kompetensiyaviy yondashuv, raqamli ta’lim vositalari, interfaol metodlar, modulli ta’lim texnologiyalari hamda kommunikativ yondashuvning rus tili ta’limi sifatini oshirishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy pedagogik texnologiyalarning talabalarning kommunikativ kompetensiyasi, mustaqil fikrlashi, ijodiy faoliyati va kasbiy tayyorgarligini rivojlantirishdagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari rus tili ta’limini modernizatsiya qilish va ta’lim samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

Quyidagi maqolada yuqori sinf o‘quvchilarida kasb tanlash motivatsiyasining shakllanishiga ta’sir etuvchi ijtimoiy-psixologik omillar – oila muhiti, tengdoshlar guruhi, ta’lim muassasasi va shaxsiy-psixologik xususiyatlar – keng tahlil qilinadi. Ushbu omillarning kasbiy yo‘nalganlik, qiziqish va qaror qabul qilish jarayoniga ta’siri ko‘rib chiqiladi. O‘tkazilgan kuzatishlar va nazariy tahlillar asosida maktablarda kasbga yo‘naltirish ishlarini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.

Mazkur ilmiy maqolada bolalar adabiyotida fantastika janrining o‘rni va uning bolalar tafakkuri hamda tasavvur dunyosiga ta’siri o’rganiladi. Tadqiqotda Children's Literature doirasida fantastik elementlarning kognitiv rivojlanish, ijodiy fikrlash va axloqiy tasavvurlar shakllanishiga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Shuningdek, fantastik syujetlar bolalarda muammolarni hal qilish ko‘nikmasini rivojlantirishi, abstrakt fikrlashni kuchaytirishi va emotsional empatiyani oshirishi ta’kidlanadi. Tadqiqotda J. K. Rowling ijodidagi “Harry Potter” asari va Roald Dahl ertaklari misolida fantastikaning bolalar psixologiyasiga ta’siri tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, fantastika bolalar tafakkurining kengayishida muhim pedagogik va tarbiyaviy ahamiyatga ega.

Ushbu tadqiqot ingliz tilidagi indikativ va subjunktiv shartli gaplar o'rtasidagi semantik, pragmatik va kognitiv farqlarni o'rganadi. Indikativ shartli gaplar odatda faktik yoki epistemik jihatdan mumkin bo'lgan stsenariylarni ifodalaydi, subjunktiv shartli gaplar esa gipotetik yoki kontrafaktual gaplarni ifodalash uchun ishlatiladi. Maqolada bu ikki turdagi shartli gaplarning haqiqat shartlari va xulosa chiqarish xatti-harakatlarida qanday farq qilishi o'rganiladi, ular tubdan farq qiladigan ma'nolarni yoki nozikroq pragmatik farqlarni aks ettiradimi yoki yo'qmi degan munozaralarga urg'u beriladi. Asosiy nazariy nuqtai nazarlar, jumladan, Lyuisning subjunktiv gaplar uchun o'zgaruvchan qat'iy semantikasi, indikativ gaplar uchun pragmatik boyitish bilan moddiy implikatsiya va shartli tasdiqlash va Haqiqat qiymati yo'q yondashuvlari kabi muqobil qarashlar muhokama qilinadi. Bundan tashqari, tadqiqot shartli fikrlashning kognitiv asoslarini ko'rib chiqadi, bu shartli ravishda tasdiqlash qobiliyati to'liq belgilangan shartli takliflarning shakllanishidan oldin bo'lishi mumkinligini ko'rsatadi. Semantik farqlarga qaramay, indikativ va subjunktiv shartli gaplar fikrlashda muhim naqshlarga ega, masalan, inson tafakkurida bir-birining ustiga chiqadigan funktsional rollarni ko'rsatuvchi "Antecedentni kuchaytirish"ning muvaffaqiyatsizligi. Ushbu tahlil shartli tuzilmalar qanday qilib ma'noni kodlashi, xulosa chiqarishga yo'naltirishi va gipotetik mulohaza yuritishda kognitiv strategiyalarni aks ettirishini chuqurroq tushunishga yordam beradi.

Ushbu maqolada XIX asrning oxiri - XX asrning boshlarida O‘rta Osiyoda shakllangan jadidchilik harakatining ijtimoiy-ma’naviy ahamiyati tahlil qilinadi. Jadid ma’rifatparvarlari tomonidan amalga oshirilgan ta’lim islohotlari, matbuot, adabiyot va teatr sohasidagi yangiliklar, shuningdek, ularning milliy o‘zlikni anglash va jamiyatni modernizatsiyalash borasidagi sa’y-harakatlari o‘rganiladi. Maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Abdurauf Fitrat, Munavvar qori Abdurashidxonov kabi jadid namoyandalarining faoliyati va g‘oyalari tahlil qilinib, ularning o‘lka ijtimoiy-ma’naviy hayotiga qo‘shgan hissasi yoritiladi.