UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA ALISHER NAVOIY G‘AZALLARINI O‘QITISHNING ZAMONAVIY METODIKASI VA NAZARIY ASOSLARI XUSUSIDA

Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida, xususan Sirdaryo viloyati Oqoltin tumani 4-umumta'lim maktabi tajribasi misolida, Alisher Navoiy g‘azallarini o‘qitishning o‘ziga xos muammolari, nazariy asoslari va innovatsion yechimlari xalqaro IMRaD (Introduction, Methods, Results, and Discussion) standarti asosida tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida o‘quvchilarning mumtoz matnni tushunish va tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish maqsadida interfaol pedagogik texnologiyalar, maxsus lug‘at bilan ishlash tizimi hamda kognitiv yondashuvlar sinovdan o‘tkazildi. Olingan natijalar an’anaviy yod oldirish metodikasidan ko‘ra, tahliliy-mantiqiy yondashuv samaradorligi yuqori ekanligini ko‘rsatdi.

87
24.07.2026

SURXONDARYO VOHASIDA AN’ANAVIY OILAVIY QADRIYATLAR VA DINIY URF-ODATLARNING ZAMONAVIY TRANSFORMATSIYASI

Ushbu maqolada Surxondaryo vohasida shakllangan an’anaviy oilaviy qadriyatlar va diniy urf-odatlarning tarixiy-etnografik asoslari hamda ularning zamonaviy transformatsiya jarayonlari tahlil qilingan. O‘zbek xalqining oilaviy qadriyatlari, xalq og‘zaki ijodi, milliy urf-odatlari va islom dini ta’limotlarining oilaviy tarbiya tizimidagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, globallashuv, urbanizatsiya, mehnat migratsiyasi hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi ta’sirida Surxondaryo vohasidagi oilaviy qadriyatlar va diniy urf-odatlarda kuzatilayotgan o‘zgarishlar ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari oilaviy qadriyatlarning zamonaviy sharoitda ham o‘zining ma’naviy-axloqiy ahamiyatini saqlab qolayotganini hamda yosh avlodni milliy va umuminsoniy qadriyatlar ruhida tarbiyalashda muhim omil bo‘lib xizmat qilishini ko‘rsatadi.

81
24.07.2026

RUS TILI TA’LIMINI TAKOMILLASHTIRISHDA ZAMONAVIY TA’LIM TEXNOLOGIYALARINING DIDAKTIK IMKONIYATLARI (OLIY TA’LIM MISOLIDA)

Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida rus tilini o‘qitish jarayonini takomillashtirishda zamonaviy ta’lim texnologiyalarining didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda kompetensiyaviy yondashuv, raqamli ta’lim vositalari, interfaol metodlar, modulli ta’lim texnologiyalari hamda kommunikativ yondashuvning rus tili ta’limi sifatini oshirishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy pedagogik texnologiyalarning talabalarning kommunikativ kompetensiyasi, mustaqil fikrlashi, ijodiy faoliyati va kasbiy tayyorgarligini rivojlantirishdagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari rus tili ta’limini modernizatsiya qilish va ta’lim samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

222
26.06.2026

YUQORI SINF O‘QUVCHILARIDA KASB TANLASH MOTIVATSIYASI SHAKLLANISHINING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK OMILLARI

Quyidagi maqolada yuqori sinf o‘quvchilarida kasb tanlash motivatsiyasining shakllanishiga ta’sir etuvchi ijtimoiy-psixologik omillar – oila muhiti, tengdoshlar guruhi, ta’lim muassasasi va shaxsiy-psixologik xususiyatlar – keng tahlil qilinadi. Ushbu omillarning kasbiy yo‘nalganlik, qiziqish va qaror qabul qilish jarayoniga ta’siri ko‘rib chiqiladi. O‘tkazilgan kuzatishlar va nazariy tahlillar asosida maktablarda kasbga yo‘naltirish ishlarini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.

287
15.06.2026

BOLALAR ADABIYOTIDA FANTASTIKA VA UNING BOLALAR TAFAKKURIGA TA’SIRI

Mazkur ilmiy maqolada bolalar adabiyotida fantastika janrining o‘rni va uning bolalar tafakkuri hamda tasavvur dunyosiga ta’siri o’rganiladi. Tadqiqotda Children's Literature doirasida fantastik elementlarning kognitiv rivojlanish, ijodiy fikrlash va axloqiy tasavvurlar shakllanishiga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Shuningdek, fantastik syujetlar bolalarda muammolarni hal qilish ko‘nikmasini rivojlantirishi, abstrakt fikrlashni kuchaytirishi va emotsional empatiyani oshirishi ta’kidlanadi. Tadqiqotda J. K. Rowling ijodidagi “Harry Potter” asari va Roald Dahl ertaklari misolida fantastikaning bolalar psixologiyasiga ta’siri tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, fantastika bolalar tafakkurining kengayishida muhim pedagogik va tarbiyaviy ahamiyatga ega.

264
10.06.2026

INDIKATIV VA SHART MAYLIDAGI SHART ERGASH GAPLAR

Ushbu tadqiqot ingliz tilidagi indikativ va subjunktiv shartli gaplar o'rtasidagi semantik, pragmatik va kognitiv farqlarni o'rganadi. Indikativ shartli gaplar odatda faktik yoki epistemik jihatdan mumkin bo'lgan stsenariylarni ifodalaydi, subjunktiv shartli gaplar esa gipotetik yoki kontrafaktual gaplarni ifodalash uchun ishlatiladi. Maqolada bu ikki turdagi shartli gaplarning haqiqat shartlari va xulosa chiqarish xatti-harakatlarida qanday farq qilishi o'rganiladi, ular tubdan farq qiladigan ma'nolarni yoki nozikroq pragmatik farqlarni aks ettiradimi yoki yo'qmi degan munozaralarga urg'u beriladi. Asosiy nazariy nuqtai nazarlar, jumladan, Lyuisning subjunktiv gaplar uchun o'zgaruvchan qat'iy semantikasi, indikativ gaplar uchun pragmatik boyitish bilan moddiy implikatsiya va shartli tasdiqlash va Haqiqat qiymati yo'q yondashuvlari kabi muqobil qarashlar muhokama qilinadi. Bundan tashqari, tadqiqot shartli fikrlashning kognitiv asoslarini ko'rib chiqadi, bu shartli ravishda tasdiqlash qobiliyati to'liq belgilangan shartli takliflarning shakllanishidan oldin bo'lishi mumkinligini ko'rsatadi. Semantik farqlarga qaramay, indikativ va subjunktiv shartli gaplar fikrlashda muhim naqshlarga ega, masalan, inson tafakkurida bir-birining ustiga chiqadigan funktsional rollarni ko'rsatuvchi "Antecedentni kuchaytirish"ning muvaffaqiyatsizligi. Ushbu tahlil shartli tuzilmalar qanday qilib ma'noni kodlashi, xulosa chiqarishga yo'naltirishi va gipotetik mulohaza yuritishda kognitiv strategiyalarni aks ettirishini chuqurroq tushunishga yordam beradi.

242
10.06.2026

JADID MA’RIFATPARVARLARINING O‘LKA IJTIMOIY-MA’NAVIY HAYOTIDA TUTGAN O‘RNI

Ushbu maqolada XIX asrning oxiri - XX asrning boshlarida O‘rta Osiyoda shakllangan jadidchilik harakatining ijtimoiy-ma’naviy ahamiyati tahlil qilinadi. Jadid ma’rifatparvarlari tomonidan amalga oshirilgan ta’lim islohotlari, matbuot, adabiyot va teatr sohasidagi yangiliklar, shuningdek, ularning milliy o‘zlikni anglash va jamiyatni modernizatsiyalash borasidagi sa’y-harakatlari o‘rganiladi. Maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Abdurauf Fitrat, Munavvar qori Abdurashidxonov kabi jadid namoyandalarining faoliyati va g‘oyalari tahlil qilinib, ularning o‘lka ijtimoiy-ma’naviy hayotiga qo‘shgan hissasi yoritiladi.

286
10.06.2026

SUN’IY INTELLEKTNING FAN VA TA’LIMDAGI AHAMIYATI

Ushbu maqola sun'iy intellekt (SI) texnologiyalarining fan va ta'lim sohalaridagi tobora ortib borayotgan ahamiyatini tahlil qiladi. Fanda SI murakkab ma'lumotlarni qayta ishlash, yangi kashfiyotlarni tezlashtirish va tadqiqot jarayonlarini optimallashtirishda muhim rol o'ynaydi. Ta'limda esa u shaxsiylashtirilgan o'qitish, o'quv materiallarini yaratish va baholash tizimlarini avtomatlashtirish orqali o'qitish sifatini oshirishga xizmat qiladi. Maqolada SI ning ushbu sohalardagi mavjud imkoniyatlari, yutuqlari hamda kelajakdagi istiqbollari atroflicha ko'rib chiqiladi. Uning fan va ta'lim tizimlariga integratsiyasi innovatsion rivojlanish uchun yangi ufqlarni ochadi.

319
02.06.2026

SIYOSIY JARAYONLARDA VA XALQARO MUNOSABATLARDA SUN’IY INTELLEKT: ISTIQBOLLAR, MUAMMOLAR VA TAHDIDLAR

Maqolada zamonaviy siyosiy jarayonlarda sun’iy intellekt texnologiyalarining qo‘llanilishi tahlil qilingan. Muallif sun’iy intellekt texnologiyalari yordamida katta miqdordagi siyosiy ma’lumotlarni tahlil qilish, ichki va tashqi siyosat qarorlarini qabul qilishni qo‘llab-quvvatlash, samarali harakatlar rejalarini ishlab chiqish hamda siyosiy jarayonlarni istiqbolini belgilash, maqsadli auditoriyani manipulyatsiya qilishning ijobiy va salbiy jihatlarini yoritib bergan. Sun’iy intellekt tizimlari orqali siyosiy yo‘naltirilgan algoritmlarni siyosiy jarayonlarga, shuningdek xalqaro munosabatlarda joriy etish natijasida yuzaga keladigan imkoniyatlar va istiqbollar, muammolar va tahdidlar keltirib o‘tilgan.

348
17.05.2026

TURKIYADA O‘ZBEK DIASPORASINING SHAKLLANISHI: NAZARIY VA METODOLOGIK YONDASHUVLAR

Mazkur maqola Turkiyada shakllangan o‘zbek diasporasini o‘rganishning nazariy konseptual va metodologik asoslarini kompleks hamda interaktiv yondashuv asosida tahlil qiladi. Tadqiqot diaspora fenomenenini klassik va zamonaviy ilmiy paradigmalar kesimida qayta talqin etib, transmilliylik, akkulturatsiya, ijtimoiy integratsiya, ijtimoiy kapital va identitet transformatsiyasi kabi fundamental tushunchalarni yagona analitik model doirasida sintez qiladi. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, diaspora tadqiqotlari global miqyosida sezilarli darajada rivojlangan bo‘lsada, Turkiya kontekstida o‘zbek diasporasi, emperik asoslangan, multi-darajali va metodologik jihatdan integratsiyalashgan yondoshuv asosida yetarlicha o‘rganilmagan. Shu bois mazkur tadqiqot mixed-methods dizayniga tayangan holda diaspora shakllanishining konseptual-metodologik modelini ishlab chiqadi. Taklif etilgan model diaspora jarayonlarini makro (strukturaviy omillar), mezo(ijtimoiy tarmoqlar) va mikro (individual daraja) o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liq dinamik tizim sifatida tushuntiradi. Tadqiqot natijalari diaspora integratsiya darajasi transmilliy aloqalar intensivligi, ijtimoiy kapital sifati va instatsional muhit bilan bevosita bog‘liqligini ko‘rsatadi.

358
28.04.2026

HELMUT PLESSNERNING FALSAFIY ANTROPOLOGIYASIDA INSONNING EKSANTRIK POZITSIYASI

Yigirmanchi asr falsafiy antropologiyasi tabiiy va madaniy fanlarning jadal rivojlanishi davrida inson tushunchalaridagi inqirozga javoban paydo bo'ldi. Ushbu maqolada ushbu sohaning asoschilaridan biri Helmut Plessnerning inson mavjudligining asosiy xususiyati sifatida ekssentrik pozitsiyalilik tushunchasiga asoslangan asosiy g'oyalari ko'rib chiqiladi.

405
21.04.2026

OʻZBEKISTON KOMPANIYALARINING XALQARO FOND BIRJALARIGA CHIQISH ISTIQBOLLARI

Maqolada Oʻzbekiston kompaniyalarining xalqaro fond birjalariga chiqish istiqbollari global moliya bozorlariga integratsiya sharoitida tahlil qilinadi. Ilmiy adabiyotlar sharhi asosida institutsional, moliyaviy, bank, huquqiy va madaniy omillar o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, xalqaro bozorga muvaffaqiyatli chiqish kompleks tayyorgarlik va xalqaro standartlarga moslashuvni talab etadi.

373
08.04.2026