O'ZBEK VA INGLIZ SUHBATLARIDA PRAGMATIK BELGILARDAN FOYDALANISHDAGI JINSIY FARQLAR

Ushbu maqolada ingliz va oʻzbek suhbatlarida pragmatik belgilar erkaklar va ayollar tomonidan qanday ishlatilishi koʻrib chiqiladi. Pragmatik belgilar - bu suhbatdoshlarga suhbatni koʻp jihatdan, masalan, munosabatni ifodalash yoki yumshatish orqali boshqarishga yordam beradigan kichik soʻzlar yoki iboralar (masalan, “bilasizmi”, “yaxshi”, “bilasanmi”, “ya’ni”). Maqolada gender va pragmatika boʻyicha bir nechta mavjud adabiyotlarga murojaat qilinadi va erkaklar va ayollarning ikkala tilda ham pragmatik belgilardan foydalanishi qanchalik farq qilishini koʻrsatish uchun tegishli misollar keltirilgan. Muhokamadan soʻng, ushbu maqolada ushbu naqshlarni yaxshiroq tushunish ingliz tilini oʻqitish (ELT), shuningdek, madaniyatlararo muloqotga qanday yordam berishi mumkinligi haqida soʻz boradi.

760
05.11.2025

HIND TILIDA QISHLOQ XO'JALIGI TERMINOLOGIYASI

Ushbu maqolada hind tilining qishloq xo'jaligi terminologiyasi o'rganilib, uning kelib chiqishi, lingvistik xususiyatlari va o'zbek ekvivalentlari bilan taqqoslashga e'tibor qaratilgan. Tadqiqot shuni ko'rsatadiki, hind qishloq xo'jaligi atamalari chuqur tarixiy ildizlarga ega, sanskrit, fors va ingliz tillaridan kelib chiqqan va zamonaviy texnologiyalar ta'sirida doimiy ravishda rivojlanib bormoqda. Tahlil ularning semantik ravshanligi, madaniy ahamiyati va qiyosiy lingvistik tadqiqotlar uchun ahamiyatini ta'kidlaydi.

610
31.10.2025

O'ZBEKISTONDAGI UNIVERSITET TALABALARI ORASIDA TALABALARNING MOTIVASIYASI VA ULARNING INGLIZ TILIDAGI YUTUQLARI O'RTASIDAGI MUNOSABAT

Motivatsiya o'quvchilarning chet tilini o'zlashtirishdagi muvaffaqiyatini aniqlashda hal qiluvchi rol o'ynaydi. Ushbu tadqiqotda O'zbekistondagi universitet talabalari orasida talabalarning motivatsiyasi va ularning ingliz tilidagi yutuqlari o'rtasidagi bog'liqlik o'rganiladi. Motivatsiya so'rovnomasi va talabalarning akademik natijalaridan foydalangan holda miqdoriy korrelyatsion dizayn qo'llanildi. Natijalar motivatsiya va ingliz tilidagi yutuqlar o'rtasida sezilarli ijobiy bog'liqlikni aniqladi, bu esa motivatsiya darajasi yuqori bo'lgan talabalar ingliz tili kurslarida yaxshiroq natijalarga erishganliklarini ko'rsatadi. Tadqiqot shuningdek, ichki motivatsiya tashqi motivatsiyaga qaraganda yutuqlarga kuchliroq ta'sir ko'rsatishi aniqlandi. Natijalar ingliz tilini o'qitishda motivatsion strategiyalarning ahamiyatini ta'kidlaydi va o'qituvchilar uchun amaliy oqibatlarni taklif qiladi.

585
31.10.2025

O‘ZBEK TILI TIBBIY ELEKTRON LUG‘ATLARI AMALIY LEKSIKOGRAFIK RIVOJLANISHINING YANGI BOSQICHI SIFATIDA

Ushbu maqolada tibbiy terminologik lug‘atlarning elektron shaklga o‘tishi va bu jarayonning o‘zbek tilidagi amaliy leksikografiya rivojiga ta’siri o‘rganilgan. Elektron lug‘atlarning afzalliklari, jumladan tezkor qidiruv, yangilanish imkoniyati, multimedia bilan boyitilish kabi jihatlar tahlil qilingan. Shuningdek, mavjud muammolar, ularni hal etish yo‘llari hamda elektron tibbiy lug‘atlarning ilmiy-amaliy ahamiyati yoritilgan.

680
14.09.2025

O‘ZBEKISTON VA QO‘SHNI DAVLATLARDA BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA “TRANSLANGUAGING” YONDASHUVINING TAQQOSLANISHI

Mazkur maqolada O‘zbekiston va qo‘shni davlatlarda boshlang‘ich ta’lim jarayonida (translanguaging) yondashuvining tatbiqi taqqosiy jihatdan tahlil qilinadi. Translanguaging – o‘quvchilar bir nechta til resurslaridan integratsiyalashgan holda foydalanib, fikr almashish, muloqot qilish va bilimlarni mustahkamlashga xizmat qiluvchi zamonaviy yondashuv hisoblanadi. Tadqiqotda til siyosati, o‘quv dasturlari, o‘qituvchilar tayyorgarligi, darsliklar va metodik ta’minot, o‘quvchilarning lingvistik kompetensiyasini rivojlantirish omillari kabi mezonlar asosida O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikiston tajribalari taqqoslanadi. Maqolada, avvalo, har bir mamlakatning davlat til siyosati va ko‘p tillilikka doir rasmiy hujjatlari o‘rganiladi. Keyin boshlang‘ich ta’lim dasturlarida ona tili va chet tillarining o‘rni, integratsiyalashgan darslarni tashkil etish imkoniyatlari va mavjud tajribalar tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘qituvchilarning metodik tayyorgarligi, til o‘tkazishga bo‘lgan munosabati hamda amaliyotdagi real qo‘llanish holatlari qiyosiy ko‘rib chiqiladi. Natijada, O‘zbekistonda translanguaging yondashuvi milliy qadriyatlarni saqlagan holda, ko‘p tillilikni rivojlantirish, kommunikativ kompetensiyani oshirish va xalqaro standartlarga yaqinlashishda muhim o‘rin tutishi aniqlanadi. Qo‘shni davlatlar tajribasi bilan taqqoslash esa mavjud muammolarni bartaraf etish va samarali metodikalarni ishlab chiqishda ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

851
14.09.2025

FORS TILINI O’QITISHDA 2R2D METODI (O’zbekiston islom akademiyasi filologiya va dinshunoslik yo’nalishi talabalari misolida)

Ushbu tadqiqot 2R2D (O’qish, Tafakkur, Muzokara, Munozara) metodining O’zbekiston diniy maktablarida fors tilini o’qitishda samaradorligini o’rganadi. Fors tili islom ilohiyotida muhim o’rin tutganligi sababli, talabalarning fors tilidagi mahoratini oshirish diniy matnlarni tushunish uchun zarur. 2R2D metodi – faol o’qish, tanqidiy tafakkur, hamkorlikdagi muzokaralar va tuzilgan munozaralarni birlashtirib, tilni tushunish, tanqidiy fikrlash va ilohiy muhokama qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan. Tadqiqot aralash usullardan foydalanadi, jumladan, dars kuzatuvlari, testlar va talabalarning fikr-mulohazalari ushbu usulning ta’sirini baholash uchun ishlatiladi. Dastlabki natijalar shuni ko’rsatadiki, 2R2D metodi fors tilini o’zlashtirishni yaxshilaydi, shu bilan birga talabalarning diniy mazmundagi faolligini oshiradi.

682
02.07.2025

ЯПОНИЯНИНГ ЦИВИЛИЗАЦИЯВИЙ РИВОЖЛАНИШИНИ ЎРГАНИШГА ДОИР

Maqolada Yaponiyaning tsivilizatsiya rivojlanishini o'rganish ko'rib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi umrining 40 yildan ortiq qismini yapon sivilizatsiyasini, ayniqsa, uning madaniyati tarixini o‘rganishga bag‘ishlagan sharqshunos olim, akademik Nikolay Iosifovich Konrad faoliyatini atroflicha tahlil qilishdan iborat. N.Konrad birinchilardan bo'lib yapon madaniyatiga Sharq va G'arb madaniyatlari bilan qiyosiy yondashuvni qo'llay oldi, bu esa keyinchalik yapon sivilizatsiyasining jahon madaniyatiga qo'shgan hissasini yangicha baholash imkonini berdi. Ushbu tadqiqotning asosiy xulosasi shundan iboratki, N.Konrad merosi yapon tarixi, madaniyati, adabiyoti va tilini o‘rganishda fundamental ahamiyatga ega bo‘lib, uning yapon adabiyotiga oid tarjima va sharhlari yapon xalqi va uning turmush tarzini tushunishda muhim vositaga aylandi.

839
30.06.2025

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA ZAMON KATEGORIYASINING OG‘ZAKI IFODALANISHI

Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi zamon kategoriyasining og‘zaki ifodalanishi tahlil qilinadi. Maqolada ingliz tilida zamonlar yordamchi fe’llar orqali, o‘zbek tilida esa qo‘shimchalar yordamida ifodalanishi haqida so‘z yuritiladi. Ingliz tilida zamonlar simple, continuous, perfect va perfect continuous shakllari orqali ifodalansa, o‘zbek tilida zamonlar faqat qo‘shimchalar yordamida ifodalanadi. Shuningdek, maqolada har ikki tilda zamon kategoriyasining o‘xshashliklari va farqlari ko‘rsatiladi. O‘zbek va ingliz tillaridagi zamon tizimining o‘rganilishi talabalarga tilni o‘rganishda muhim yordam beradi.

813
23.06.2025

INGLIZ TILIDA NUTQIQ QO'LLANISHINI O'RNATISH XUSUSIYATLARI

Ingliz tilida so'zlashuv malakasini egallash ko'p o'lchovli kognitiv-lingvistik jarayonni ifodalaydi, bunda ravonlik, aniqlik va pragmatik muvofiqlik asosiy parametrlar sifatida birlashadi. Ushbu maqola psixolingvistik mexanizmlar, kontekstual o'zgaruvchanlik va o'zaro ta'sir dinamikasiga e'tibor qaratgan holda, og'zaki kommunikativ kompetentsiyani rivojlantirishga asos bo'lgan ichki xususiyatlarni belgilaydi. Zamonaviy pedagogik paradigmalarga, jumladan, kommunikativ tilni o'qitish va vazifalarga asoslangan ta'limga asoslangan tadqiqot uslubiy traektoriyalar va ularning nutq samaradorligini oshirishdagi samaradorligini tanqidiy baholaydi. Og'zaki nutqni cheklaydigan affektiv filtrlar va madaniyatlararo aralashuv kabi ekstralingvistik to'siqlarga alohida e'tibor beriladi. Tahlil ESL kontekstlarida nutq ko'nikmalarini egallash jarayonini optimallashtirishga qaratilgan dalillarga asoslangan pedagogik g'oyalarni taklif qilish bilan yakunlanadi.

660
23.06.2025

INGLIZ TILIDA POLİSEMANTIK SO‘ZLAR VA ULARNING XUSUSIYATLARI.

Hozirgi kunda ingliz tili dunyo bo‘yicha universal tilga aylangan va O‘zbekiston ta’lim tizimida ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘qitish tizimini rivojlantirish bo‘yicha muhim qadamlar qo‘yilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Chet tillarni o‘rganish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 1875-sonli Farmoni mamlakatdagi ta’lim muassasalarida ingliz tilini xorijiy til sifatida o‘qitish borasida sezilarli yutuqlarga erishishga xizmat qilmoqda.

680
15.06.2025

CHET TILLARNI O'QITISHDAGI ENG SO'NGI INNOVATSION USULLARI

Ushbu maqolada chet tillarini o'qitishda eng so'nggi innovatsion usullar tahlil qilinadi. Chet tillarini o'rgatish usullari doimo o'zgarib turadi. Texnologiya, yangilangan o'qitish nazariyalari va o'rganishni yaxshiroq tushunish yangi va takomillashtirilgan usullarga olib keladi. Ushbu innovatsiyalar an'anaviy yondashuvlarni to'liq o'rnini bosa olmaydi, lekin ular ko'pincha ularni yaxshilaydi, yanada qiziqarli, samarali va shaxsiylashtirilgan o'rganish tajribasini yaratadi. Ushbu maqola ushbu yangi usullarni ko'rib chiqadi, ularning nazariy asoslarini, amaliyotda qanday qo'llanilishini va ularning o'quvchilarga ta'sirini o'rganadi.

914
23.05.2025

GAMIFIKATSIYA VA MIKROO‘QUV MODULLAR ASOSIDA XORIJIY TILNI O‘RGATISH: O‘RGANUVCHI MOTIVATSIYASIGA TA’SIRI

Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim texnologiyalari, xususan gamifikatsiya (o‘yinlashtirish) va mikroo‘quv modullar yordamida xorijiy tilni o‘qitish jarayonining o‘rganuvchi motivatsiyasiga ko‘rsatadigan ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida universitet talabalari ishtirokida eksperiment tashkil etilib, an’anaviy va gamifikatsiyalashgan mikroo‘quv yondashuvlari natijalari solishtirildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, mazkur metodlar ta’limga qiziqishni kuchaytiradi, faol ishtirok va mustaqil o‘rganishni rag‘batlantiradi.

848
23.05.2025