OʻZBEKISTONDA DINIY BAGʻRIKENGLIK VA MILLATLARARO MUNOSABATLAR SIYOSATI (1991–2024)

Mazkur maqolada Oʻzbekistonda diniy bagʻrikenglik va millatlararo munosabatlar siyosati (1991–2024) xronologik va tizimli yondashuv asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, Konstitutsiya va sohaviy qonunlar negizida shakllangan huquqiy model hamda davlat institutlari faoliyatining asosiy bosqichlari yoritiladi. Maqolaning ilmiy yangiligi shundaki, mustaqillik davridagi diniy-milliy siyosat uch bosqichli rivojlanish modeli asosida umumlashtirilib, 2017-yildan keyingi islohotlar alohida tarixiy bosqich sifatida asoslab beriladi. Shuningdek, diniy tashkilotlar va milliy madaniy markazlar faoliyatidagi o‘sish dinamikasi tarixiy-statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari Oʻzbekistonda diniy bagʻrikenglik siyosati huquqiy tenglik, institutsional boshqaruv va ijtimoiy muvozanat tamoyillariga tayanib izchil rivojlanganini ko‘rsatadi. Mazkur siyosat konfessiyalararo hamjihatlik va millatlararo totuvlikni mustahkamlashda muhim omil sifatida baholanadi.

639
08.04.2026

AYOLLAR USTKI KIYIMLARINI DIZAYNLASHDA MATERIALLAR VA TEKSTURALARDAN FOYDALANISHNING NAZARIY ASOSLARI

Ushbu maqolada ayollar ustki kiyimlarini loyihalashda materiallar va fakturalarning nazariy asoslari tahlil qilinadi. Materiallarning fizik-mexanik xususiyatlari, ularning estetik va funksional ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, faktura tushunchasi va uning dizayndagi roli, zamonaviy moda tendensiyalari asosida material va fakturalarni uyg‘unlashtirish masalalari ko‘rib chiqiladi.

374
08.04.2026

DINSHUNOSLIK YO‘NALISHI TALABALARINING INGLIZ TILI KO‘NIKMALARI ORQALI DEONTOLOGIK KOMPETENTLIKNI SHAKLLANTIRISH

Mazkur maqolada dinshunoslik yo‘nalishi bakalavr talabalarida ingliz tili o‘qitish jarayoni orqali deontologik kompetentlikni shakllantirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda insonparvarlik, vatanparvarlik, milliy g‘urur, baynalminalchilik, adolat, yaxshilik, burch, qadr-qimmat, mas’uliyat, vijdon, halollik, rostgo‘ylik va talabchanlik kabi axloqiy fazilatlarning kasb egalariga, xususan, dinshunoslik soha vakillariga nechog‘li muhim ekaniga e’tibor qaratiladi. Ingliz tilining to‘rtta asosiy ko‘nikmasi — o‘qish (reading), yozish (writing), tinglab-tushunish(listening) va gapirish (speaking) — deontologik mazmundagi materiallar bilan uyg‘unlashtirilib, talabalarning kasbiy axloq me’yorlarini chuqur o‘zlashtirishiga zamin yaratish mumkinligi asoslanadi. Tadqiqot natijalari dinshunoslik ta’limida ingliz tili o‘qitishini deontologik yo‘nalishda takomillashtirish uchun amaliy tavsiyalar beradi.

339
08.04.2026

RAHBAR KADRLAR TAYYORLASHDA MA’NAVIY-AXLOQIY TEXNOLOGIYALAR TIZIMI

Ushbu maqolada rahbar kadrlarni tayyorlash jarayonida ma’naviy-axloqiy texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Rahbar shaxsida axloqiy madaniyat, ijtimoiy mas’uliyat, adolat va vatanparvarlik kabi fazilatlarni shakllantirishda zamonaviy pedagogik va ma’naviy texnologiyalar tizimining imkoniyatlari yoritiladi. Shuningdek, rahbar kadrlar tayyorlashda integrativ va tizimli yondashuvning samaradorligi asoslab beriladi.

418
18.03.2026

EKOLOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISHGA ZAMONAVIY YONDOSHUV EHTIYOJI: XORIJ TAJRIBASI TAHLILI

Maqolada zamonaviy jamiyatda ekologik ong va madaniyatning shakllanish jarayonlari, ekologik madaniyatni shakllantirishda yangi yondashuvlarni joriy etish, zamonaviy usul va vositalardan foydalanish, hamda global va mahalliy darajadagi harakatlarni muvofiqlashtirishni ahamiyatini asoslab bergan. Maqolada ekologik madaniyatni rivojlantirishning zamonaviy mexanizmlari va istiqbollari belgilab berilgan.

471
28.02.2026

INSONNING VA JAMIYATNING OBYEKTINI YARATISHDA RUS SHAXSIY NOMLARINING ROLI

Ushbu maqolada rus shaxsiy ismlarining shaxslar va jamiyat qiyofasini shakllantirishdagi roli o'rganiladi. Shaxsiy ismlar nafaqat shaxsiy identifikatsiya vositasi sifatida, balki ijtimoiy mavqe, milliy o'ziga xoslik, madaniy qadriyatlar va tarixiy davrni aks ettiruvchi muhim lingvistik va madaniy element sifatida ham tahlil qilinadi. Maqolada rus antroponimlarining kelib chiqishi, ularning semantik xususiyatlari va badiiy adabiyotdagi funktsional roli o'rganiladi. Ismlarning inson xarakterini ochib berish, ijtimoiy muhitni belgilash va ijtimoiy munosabatlarni yetkazishdagi ahamiyatiga alohida e'tibor qaratiladi. Xulosa shuki, rus shaxsiy ismlari til va jamiyat o'rtasidagi munosabatni ko'rsatuvchi muhim omil hisoblanadi.

547
13.02.2026

IBROHIM MO‘MINOVNING ILMIY MAKTABI VA UNING MILLIY KADRLAR TAYYORLASHDAGI XIZMATLARI

Mazkur maqolada XX asr o‘zbek falsafasi va ijtimoiy-gumanitar fanlari taraqqiyotida muhim o‘rin tutgan akademik Ibrohim Mo‘minov tomonidan asos solingan ilmiy maktab hamda uning O‘zbekistonda milliy-ilmiy kadrlar tayyorlashdagi beqiyos xizmatlari keng yoritilgan. Unda Ibrohim Mo‘minovning nafaqat faylasuf olim, balki yuksak ma’naviyatli murabbiy, tashkilotchi va jonkuyar ustoz sifatidagi faoliyati ilmiy manbalar va xotiralar asosida tahlil qilinadi. Maqolada Mo‘minovning falsafa, tarix, huquqshunoslik, filologiya va sharqshunoslik sohalarida yuqori malakali mutaxassislar tayyorlashdagi tashabbuslari, Fanlar akademiyasi tizimida yangi ilmiy bo‘lim va institutlar tashkil etishdagi rahbarlik faoliyati ochib berilgan. Shuningdek, uning rahbarligida o‘nlab fan doktorlari va yuzlab fan nomzodlari yetishib chiqqani, milliy o‘zbek falsafa maktabining shakllanishi va rivojida tutgan o‘rni asoslab beriladi. Maqolada Ibrohim Mo‘minovning murakkab sovet mafkurasi sharoitida milliy tarix va ma’naviy merosni asrab-avaylash, xususan Amir Temur va temuriylar davrini ilmiy jihatdan xolis tadqiq etish yo‘lidagi jasorati alohida ta’kidlanadi. Umuman, maqola akademik Ibrohim Mo‘minov merosining bugungi mustaqil O‘zbekiston ilm-fani va ma’naviy taraqqiyoti uchun muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatib beradi.

685
30.01.2026

UMURTQALARARO DISK CHURRASINING XUSUSIYATLARI VA SABABLARI

Ushbu maqolada eng keng tarqalgan umurtqa pog'onasi kasalliklaridan biri bo'lgan umurtqalararo disk churrasining xususiyatlari va asosiy sabablari ko'rib chiqiladi. Unda umurtqalararo disklarning anatomik va fiziologik xususiyatlari, degenerativ o'zgarishlar mexanizmlari va churra joylashgan joyga qarab kasallikning klinik ko'rinishlari tasvirlangan. Alohida e'tibor harakatsiz turmush tarzi, ortiqcha vazn, irsiy moyillik, nosog'lom odatlar va kasbiy stress kabi xavf omillariga qaratiladi. Jarrohlik aralashuvining oldini olish uchun erta tashxis qo'yish va o'z vaqtida konservativ davolanishning muhimligi ta'kidlangan.

611
29.01.2026

“QUTADG‘U BILIG” DAGI XALQ MAQOLLARINING TURK TILIGA LEKSIK TRANSFORMATSIYASI

Ushbu ilmiy maqola “Qutadg‘u bilig” asarida berilgan maqollarning turk tilidagi leksik transformatsiyasi o‘rganilgan. Asardagi leksik transformatsiya jarayoni, tilning rivojlanish jarayonini tushunishga yordam beradi. Bu jarayonni o‘rganish, tilshunoslarga tilning tarixiy rivojlanishini, leksik birliklarning o‘zgarishini va madaniy ta’sirlarni aniqlashda yordam beradi. Leksik transformatsiyalar tilni boyitadi va uning funksional imkoniyatlarini kengaytiradi.

633
07.01.2026

O'ZBEKISTON DAVLAT XAVFSIZLIGI: GLOBAL O'ZGARISHLAR KONTEKSTIDAKGI QIYINCHILIKLAR VA ISTIQBOLLAR.

O'zbekistonda davlat xavfsizligi milliy rivojlanish va suverenitetning asosiy elementi hisoblanadi. Globallashuv sharoitida mamlakat xalqaro terrorizm va transmilliy jinoyatchilikdan tortib, kibertahdidlar va geosiyosiy beqarorlikgacha bo'lgan turli xil tahdidlarga duch kelmoqda. Ushbu maqolada xavfsizlikning asosiy muammolari aniqlanadi, ularning sabablari va oqibatlari tahlil qilinadi hamda milliy xavfsizlik tizimini modernizatsiya qilish yo'llari taklif etiladi. Fuqarolik jamiyatining roli, huquqiy asoslarni rivojlantirish va xalqaro hamkorlikka alohida e'tibor qaratilgan. Asar tarixiy kontekstda yozilgan, mavjud tendentsiyalarni umumlashtiradi va davlat xavfsizlik tizimini yanada rivojlantirish bo'yicha strategik qarashlarni shakllantiradi.

684
24.12.2025

SUN’IY INTELLEKT VOSITALARI ORQALI INGLIZ TILINI MUSTAQIL O‘RGANISH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH: METODIK YONDASHUV

Mazkur maqolada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining oliy ta’lim muassasalarida ingliz tilini mustaqil o‘rganish kompetensiyasini shakllantirishdagi o‘rni va metodik yondashuvlari tahlil qilinadi. Mustaqil o‘rganish kompetensiyasi talabaning o‘z-o‘zini rivojlantirish, til ko‘nikmalarini mustaqil tarzda egallash va raqamli vositalardan samarali foydalanish qobiliyatini anglatadi. Maqolada SI vositalari — chat botlar, til ilovalari, avtomatik tahlil platformalari — yordamida o‘quv jarayonini individuallashtirish, motivatsiyani oshirish va metakognitiv strategiyalarni rivojlantirish metodikasi taklif etiladi. Shuningdek, eksperimental kuzatuvlar asosida metodikaning samaradorligi baholanadi va mahalliy ta’lim kontekstida qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar beriladi.

772
26.11.2025

QANDLI DIABET BILAN XASTALANGAN OTA VA ONALARDAN TUG‘ILGAN AVLODLAR YURAK QORINCHALARINING DEVORIDAGI MORFOMETRIK O‘ZGARISHLAR

Ushbu maqolada qandli diabet bilan xastalangan ota-onalardan tug‘ilgan avlodlarning yurak qorinchalari devorida kuzatiladigam morfometrik o‘zgarishlar o‘rganilgan. Ekperimental tadqiqotda yurak kardiomiotsit hujayralari, kapillyar tarmog‘i hamda miokardning strukturasi tahlil qilindi. Natijalarga ko‘ra, diabetik avlodlarda yurak devori qalinlashgani, kardiomiotsitlar gipertrofiyasi va interstitsial biriktiruvchi to‘qima miqdorining ortgani aniqlandi. Ushbu o‘zgarishlar yurakda funksional buzilishlarning erta morfologik belgilari sifatida baholandi. Eksperimental tadqiqot natijalari qandli diabetning avlod yurak tuzilmasiga ta’sirini chuqur ilmiy natijalarga tayangan holda o‘rganish va onadagi qandli diabetning avlod yuragida keltirib chiqaruvchi asorat va oqibatlarni bartaraf etish chora-tadbirlarini ishlab chiqish uchun ilmiy-amaliy asos bo‘lishi mumkin.

613
31.10.2025