Maqolada o‘zbek va ispan tillaridagi dalil–adalid, miskin–mezquino hamda harakat–alharaca juftliklarining zamonaviy ma’no munosabatlari tarixiy attestatsiyalar bilan chog‘ishtiriladi. Izohli lug‘atlar, XIII–XV asrlarga oid kastil hujjatlari va tarixiy semantikaga bag‘ishlangan tadqiqotlar asosida denotativ, aksiologik va pragmatik farqlanishning dalillanish chegaralari aniqlanadi. Tahlil umumiy etimon ma’no ekvivalentligini kafolatlamasligini, ayni paytda hozirgi tafovutning o‘zi tarixiy o‘zgarish sanasini isbotlamasligini ko‘rsatadi. Natijalardan ikki tilli lug‘atchilikda, filologik sharhda va kontekstga mos tarjima muqobillarini tanlashda foydalanish mumkin.

Mazkur maqolada Alisher Navoiyning tasavvufiy-tazkiraviy xarakterdagi “Nasoyim ul-muhabbat” asarida qo‘llangan leksik arabizmlarning semantik, mavzuviy va stilistik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda arabcha o‘zlashmalarning diniy-tasavvufiy tushunchalar, axloqiy-ruhiy sifatlar, rang va yorug‘lik semantikasi, shuningdek ilmiy-kitobiy uslubga xos atamalar doirasidagi vazifalari yoritildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, “Nasoyim ul-muhabbat”dagi arabizmlar faqat lug‘aviy birlik sifatida emas, balki asarning g‘oyaviy-estetik mohiyatini ochuvchi, tasavvufiy tafakkur va komil inson konsepsiyasini ifodalovchi muhim til vositasi sifatida namoyon bo‘ladi. Arabizmlarning denotativ va konnotativ qatlamlari badiiy matnda o‘zaro uyg‘unlashib, nur-zulmat, ilm-jaholat, komillik-naqislik kabi ma’naviy oppozitsiyalarni yuzaga keltiradi. Maqolada tavsifiy, qiyosiy, semantik va stilistik tahlil usullaridan foydalanildi.

Ushbu maqolada zamonaviy fors adabiyotining taniqli namoyandasi sanalgan Samad Behrangiyning "ماهی سیاه کوچولو" asaridagi ravish so‘z turkumiga mansub arabcha o‘zlashmalar o‘rganib tadqiq etildi. Asardan arabcha o‘zlashma ravishlar va fors tilida ravishlashgan o‘zlashmalar ajratib olingach, ularning yasalish va struktur jihatdan tasnifi amalga oshirildi.