INTERNETGA KIRISH IQTISODIY O'SISHNI TA'MINLAYDIMI? MAMLAKATLAR BO'YICHA EMPIRIK TADQIQOT

Raqamli davrda axborot va kommunikatsiya texnologiyalariga, xususan, internetga kirish iqtisodiy rivojlanishni qo'llab-quvvatlaydi, deb keng tarqalgan. Biroq, internetning kirib kelishi va iqtisodiy o'sish o'rtasidagi empirik bog'liqlik munozaraliligicha qolmoqda. Ushbu tadqiqot Jahon bankining rivojlanish ko'rsatkichlaridan tuzilgan va Kaggle manbalaridan olingan AKT ma'lumotlar to'plami bilan to'ldirilgan mamlakatlararo ma'lumotlar to'plamidan (2010–2023) foydalanadi. Oddiy eng kichik kvadratlar (OLS) regressiyasidan foydalangan holda, tahlil 100 kishiga to'g'ri keladigan internetdan foydalanish aholi jon boshiga YaIM o'sishini sezilarli darajada bashorat qiladimi yoki yo'qligini tekshiradi. Natijalar ta'lim va kapitalni shakllantirishni nazorat qilgandan keyin ham kuchli, ijobiy va statistik jihatdan ahamiyatli bog'liqlikni ko'rsatadi. Internet foydalanuvchilari uchun koeffitsient 0,021 ni tashkil etadi (p<0,01), bu internetning kirib kelishining bir foizli o'sishi aholi jon boshiga YaIMning 2,1% ga o'sishi bilan bog'liqligini ko'rsatadi. Diagnostik testlar model Gauss-Markovning asosiy taxminlariga, jumladan, normallik (Shapiro-Wilk p = 0.281), gomoskedastiklik (Breusch-Pagan p = 0.143) va multikollinearlikning yo'qligiga (o'rtacha VIF = 1.80) javob berishini tasdiqlaydi. Ushbu topilmalar raqamli infratuzilmani kengaytirish iqtisodiy rivojlanish, ayniqsa internetning kirib borishini 2015-yildagi taxminan 25% dan 2024-yilda 80% dan ortiqqa oshirgan O'zbekiston kabi rivojlanayotgan iqtisodiyotlar uchun mazmunli siyosat dastagi ekanligini ko'rsatadi.

226
29.06.2026

O'ZBEKISTON TURIZM BOZORI RIVOJLANISHIDA TOSHKENT AGLOMERATIONINING ROLI: NAZARIY VA AMALIY JIHATLAR

Maqolada O'zbekistonda turizm bozorini shakllantirish va rivojlantirishning asosiy omili sifatidagi Toshkent aglomeratsiyasining tarkibiy va funktsional roli o'rganiladi. Aglomeratsiya nazariyasi, markaziy joy nazariyasi va turizm yo'nalishlarining raqobatbardoshlik doiralarini birlashtirgan holda, tadqiqot kapital aglomeratsiyasini bir vaqtning o'zida milliy turizm oqimlarining darvoza tuguni, ichki yo'nalish va fazoviy tashkilotchisi sifatida joylashtiradigan ko'p darajali analitik modelni yaratadi. Tadqiqot O'zbekiston Respublikasi Turizmni rivojlantirish davlat qo'mitasi, UNWTO mintaqaviy hisobotlari va O'zbekiston Milliy statistika qo'mitasining 2017-2024 yillardagi statistik ma'lumotlariga asoslanadi. Tahlil shuni ko'rsatadiki, Toshkent aglomeratsiyasi xalqaro sayyohlarning taxminan 64 foizini, litsenziyalangan turizm korxonalari faoliyatining 80 foizdan ortig'ini va milliy mehmonxonalar sig'imining 70 foizini jamlagan bo'lib, bu uning milliy turizm tizimidagi asosiy rolini tasdiqlaydi.

379
20.04.2026

O'ZBEKISTONDAGI TURIST OQIMLARINI TUSHUNISH: MINTAQAVIY TURIZM DINAMIKASIGA BOSHLANG'ICH MARKAZ-MANZIL YONDASHUVI

Ushbu tadqiqot O'zbekiston misolida sayyohlarning kelib chiqish mamlakatlari ularning manzil tanlashlariga qanday ta'sir qilishini o'rganadi. Ma'lumotlar 673 nafar xorijiy sayyohdan Google Form orqali to'plangan. Sayyohlarning kelib chiqishi va manzillar o'rtasidagi bog'liqlikni baholash uchun xi-kvadrat shartlilik testi qo'llanildi. Tahlil kelib chiqish va manzil tanlash o'rtasida kuchli va statistik jihatdan ahamiyatli bog'liqlikni aniqladi. Ushbu topilmalar shuni ko'rsatadiki, sayyohlarning kelib chiqishi manzil afzalliklarini mazmunli ravishda shakllantiradi va O'zbekistonda maqsadli turizmni rejalashtirish zarurligini ta'kidlaydi.

524
25.12.2025

O'ZBEKISTON DAVLAT XAVFSIZLIGI: GLOBAL O'ZGARISHLAR KONTEKSTIDAKGI QIYINCHILIKLAR VA ISTIQBOLLAR.

O'zbekistonda davlat xavfsizligi milliy rivojlanish va suverenitetning asosiy elementi hisoblanadi. Globallashuv sharoitida mamlakat xalqaro terrorizm va transmilliy jinoyatchilikdan tortib, kibertahdidlar va geosiyosiy beqarorlikgacha bo'lgan turli xil tahdidlarga duch kelmoqda. Ushbu maqolada xavfsizlikning asosiy muammolari aniqlanadi, ularning sabablari va oqibatlari tahlil qilinadi hamda milliy xavfsizlik tizimini modernizatsiya qilish yo'llari taklif etiladi. Fuqarolik jamiyatining roli, huquqiy asoslarni rivojlantirish va xalqaro hamkorlikka alohida e'tibor qaratilgan. Asar tarixiy kontekstda yozilgan, mavjud tendentsiyalarni umumlashtiradi va davlat xavfsizlik tizimini yanada rivojlantirish bo'yicha strategik qarashlarni shakllantiradi.

683
24.12.2025

O‘ZBEKISTONDA TABIY GAZ ENERGIYA SIYASATINING TRANSFORMASI VA BARQARAR RIVOJLANISH BO‘YICHA TADQIQOTLAR.

Ushbu maqola O'zbekistonning 2022 yildan 2026 yilgacha bo'lgan energetika strategiyasini o'zgartirishning asosiy mazmunini muntazam ravishda tahlil qilib, tabiiy gazni qidirish va rivojlantirish, bozorni liberallashtirish, qayta tiklanadigan energiyani sinergetik rivojlantirish va kimyo sanoatini modernizatsiya qilish siyosatiga e'tibor qaratadi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Oʻzbekiston “Yangi Oʻzbekistonni 2022-2026-yillarda rivojlantirish strategiyasi” orqali energiya tizimini bozorga yoʻnaltirilgan islohotga koʻmaklashmoqda, tabiiy gaz narxini subsidiyalash bosqichma-bosqich bekor qilinmoqda, energiya ulgurji bozori tashkil etilmoqda va soliq imtiyozlari orqali qayta tiklanadigan energiyaga xususiy investitsiyalarni jalb qilmoqda. Shu bilan birga, mamlakat tabiiy gaz kimyo sanoatini faol rivojlantirmoqda va qo'shilgan qiymatli resurslarga erishish uchun GTL loyihalarini amalga oshirishga ko'maklashmoqda. Biroq qish mavsumida talab va talab ziddiyati, infratuzilmaning yetarli emasligi va gazdan ruxsatsiz foydalanish muhim muammolar bo‘lib qolmoqda. Ushbu maqola Markaziy Osiyo energetika siyosatini tushunish uchun amaliy ma'lumotnoma taqdim etgan holda siyosat matnlari va statistik ma'lumotlarni birlashtirish orqali O'zbekistonning energiyaga o'tish samaradorligi va cheklovlarini baholaydi.

713
18.10.2025