БАРҚАРОР РИВОЖЛАНИШДА ИЖТИМОИЙ АДОЛАТ ВА ИНКЛЮЗИВ ТАРАҚҚИЁТНИНГ ФАЛСАФИЙ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Мақолада ижтимоий адолат ва инклюзив тараққиётни барқарор ривожланиш концепциясининг асосий компонентлари сифатидаги ижтимоий-фалсафий асослари кўриб чиқилади. Глобал муаммолар контекстида ижтимоий адолатнинг фалсафий англаниши ҳамда унинг Ўзбекистон тараққиёт стратегиясида амалга оширилишига алоҳида эътибор қаратилган. Барқарор ривожланиш мақсадларининг ижтимоий адолат, инклюзивлик ва тенглик принциплари билан ўзаро боғлиқлиги таҳлил қилинади. Ўзбекистон тажрибаси ижтимоий адолат принципларини миллий қадриятлар ва модернизация жараёнлари билан интеграциялашувнинг ўзига хос ёндашувлари кўрсатиб берилади.

0
30.01.2026

БАРҚАРОР РИВОЖЛАНИШДА ИЖТИМОИЙ АДОЛАТ ВА ИНКЛЮЗИВ ТАРАҚҚИЁТНИНГ ФАЛСАФИЙ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Мақолада ижтимоий адолат ва инклюзив тараққиётни барқарор ривожланиш концепциясининг асосий компонентлари сифатидаги ижтимоий-фалсафий асослари кўриб чиқилади. Глобал муаммолар контекстида ижтимоий адолатнинг фалсафий англаниши ҳамда унинг Ўзбекистон тараққиёт стратегиясида амалга оширилишига алоҳида эътибор қаратилган. Барқарор ривожланиш мақсадларининг ижтимоий адолат, инклюзивлик ва тенглик принциплари билан ўзаро боғлиқлиги таҳлил қилинади. Ўзбекистон тажрибаси ижтимоий адолат принципларини миллий қадриятлар ва модернизация жараёнлари билан интеграциялашувнинг ўзига хос ёндашувлари кўрсатиб берилади.

0
30.01.2026

KORPORATIV MUAMMOLARNI HAL QILISHNING UMUM E'TIROF ETILGAN USULLARI: AKADEMIK TAHLIL

Korporativ qiyinchiliklar biznesni boshqarishda, ayniqsa, cheklangan miqdordagi aktsiyadorlarga ega kompaniyalarda va teng mulkchilik tuzilmalari qaror qabul qilishda qiyinchiliklar tug'diradigan sherikliklarda jiddiy muammo hisoblanadi. Ushbu maqolada akademik tadqiqotlar va turli yurisdiktsiyalarning huquqiy asoslariga tayanib, korporativ qiyinchiliklarni hal qilishning xalqaro miqyosda tan olingan usullari ko'rib chiqiladi. Tadqiqotda shartnoma mexanizmlari (shu jumladan, o'zaro nazorat bandlari, sotib olish-sotish shartnomalari va hal qiluvchi ovoz berish tartibi) va nizolarni hal qilishning muqobil usullari (vositachilik, arbitraj va gibrid yondashuvlar) tahlil qilinadi. Tadqiqot shuni ko'rsatadiki, aktsiyadorlar shartnomalariga qiyinchiliklarni hal qilish qoidalarini oldindan kiritish sud xarajatlarini sezilarli darajada kamaytiradi va biznesning uzluksizligini ta'minlaydi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, o'zaro nazorat mexanizmlari, axborot assimetriyasi va moliyaviy tafovutlarni hisobga olgan holda to'g'ri ishlab chiqilganda, samarali yechimlarni taklif qiladi, vositachilik va arbitraj esa davom etayotgan biznes munosabatlarini saqlab qolishga qodir moslashuvchan alternativalarni taqdim etadi. Ushbu maqola qiyinchiliklarni hal qilish mexanizmlarining samaradorligi bo'yicha empirik dalillarni sintez qilish va biznes egalari, huquqshunoslar va siyosatchilar uchun amaliy tavsiyalar berish orqali korporativ boshqaruv adabiyotiga hissa qo'shadi.

167
07.01.2026

O'ZBEKISTON DAVLAT XAVFSIZLIGI: GLOBAL O'ZGARISHLAR KONTEKSTIDAKGI QIYINCHILIKLAR VA ISTIQBOLLAR.

O'zbekistonda davlat xavfsizligi milliy rivojlanish va suverenitetning asosiy elementi hisoblanadi. Globallashuv sharoitida mamlakat xalqaro terrorizm va transmilliy jinoyatchilikdan tortib, kibertahdidlar va geosiyosiy beqarorlikgacha bo'lgan turli xil tahdidlarga duch kelmoqda. Ushbu maqolada xavfsizlikning asosiy muammolari aniqlanadi, ularning sabablari va oqibatlari tahlil qilinadi hamda milliy xavfsizlik tizimini modernizatsiya qilish yo'llari taklif etiladi. Fuqarolik jamiyatining roli, huquqiy asoslarni rivojlantirish va xalqaro hamkorlikka alohida e'tibor qaratilgan. Asar tarixiy kontekstda yozilgan, mavjud tendentsiyalarni umumlashtiradi va davlat xavfsizlik tizimini yanada rivojlantirish bo'yicha strategik qarashlarni shakllantiradi.

179
24.12.2025

ZAMONAVIY NEMIS EKOFALSAFASIDAEKOLOGIK MAS’ULIYAT KATEGORIYASI

Ushbu maqolada zamonavıy nemis ekofalsafasining yutuqlari tahlil qilingan bo’lib, unda Global ekologik inqiroz sharoitida insoniyatning tabiatga nisbatan munosabatini tubdan qayta ko‘rib chiqish ehtiyoji ekofalsafa sohasining mustaqil va ahamiyatli yo‘nalish sifatida shakllanishiga olib keldi. Ayniqsa, XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab, insoniyat faoliyatining tabiatga ta’siri natijasida yuzaga kelgan ekologik muammolar falsafiy tafakkurning ekologik mas’uliyat kategoriyasi atrofida birlashishiga sabab bo‘ldi. Ekologik mas’uliyat tushunchasi nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy-prakseologik ahamiyatga ega bo‘lgan konsepsiyaga aylandi. Bu borada, ayniqsa, nemis ekofalsafasi alohida o‘rin tutadi, chunki unda ekologik mas’uliyat nafaqat nazariy-aksiologik, balki prakseologik aspektda ham chuqur o‘rganilgan.

157
24.12.2025

HAVO IFLOSLANISHI TARQALISHINI GAT YORDAMIDA MODELLASHTIRISH

Ushbu maqola havo ifloslanishi tarqalishini geoaxborot tizimlari (GAT) yordamida modellashtirishning metodlari, imkoniyatlari va amaliy ahamiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada yer usti monitoring stansiyalari, transport va sanoat zonalaridan olingan ma’lumotlar hamda masofaviy kuzatish texnologiyalari asosida havo ifloslanishining fazoviy va vaqt bo‘yicha tarqalishini tahlil qilish usullari tavsiflanadi. Shuningdek, GAT yordamida ishlab chiqilgan modellar ekologik monitoring, shahar rejalashtirish va barqaror rivojlanish strategiyalarini qo‘llashda amaliy ahamiyatga ega ekanligi ko‘rsatiladi.

258
31.10.2025

O‘ZBEKISTON VA QO‘SHNI DAVLATLARDA BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA “TRANSLANGUAGING” YONDASHUVINING TAQQOSLANISHI

Mazkur maqolada O‘zbekiston va qo‘shni davlatlarda boshlang‘ich ta’lim jarayonida (translanguaging) yondashuvining tatbiqi taqqosiy jihatdan tahlil qilinadi. Translanguaging – o‘quvchilar bir nechta til resurslaridan integratsiyalashgan holda foydalanib, fikr almashish, muloqot qilish va bilimlarni mustahkamlashga xizmat qiluvchi zamonaviy yondashuv hisoblanadi. Tadqiqotda til siyosati, o‘quv dasturlari, o‘qituvchilar tayyorgarligi, darsliklar va metodik ta’minot, o‘quvchilarning lingvistik kompetensiyasini rivojlantirish omillari kabi mezonlar asosida O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Tojikiston tajribalari taqqoslanadi. Maqolada, avvalo, har bir mamlakatning davlat til siyosati va ko‘p tillilikka doir rasmiy hujjatlari o‘rganiladi. Keyin boshlang‘ich ta’lim dasturlarida ona tili va chet tillarining o‘rni, integratsiyalashgan darslarni tashkil etish imkoniyatlari va mavjud tajribalar tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘qituvchilarning metodik tayyorgarligi, til o‘tkazishga bo‘lgan munosabati hamda amaliyotdagi real qo‘llanish holatlari qiyosiy ko‘rib chiqiladi. Natijada, O‘zbekistonda translanguaging yondashuvi milliy qadriyatlarni saqlagan holda, ko‘p tillilikni rivojlantirish, kommunikativ kompetensiyani oshirish va xalqaro standartlarga yaqinlashishda muhim o‘rin tutishi aniqlanadi. Qo‘shni davlatlar tajribasi bilan taqqoslash esa mavjud muammolarni bartaraf etish va samarali metodikalarni ishlab chiqishda ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

428
14.09.2025

AFG‘ONISTON VA POKISTON MUNOSABATLARIGA “PASHTUNLAR OMILI”NING TA’SIRI

Mazkur maqolada afg‘on va pashtun atamalarini paydo bo‘lishi, pashtunlarni kelib chiqishi, ularning Afg‘oniston va Pokistondagi o‘rni hamda ushbu mamlakatlar siyosatiga ta’siri haqida atroflicha so‘z yuritiladi. Shuningdek, maqolada pashtunlarning “Pashtuniston” davlatini tuzish g‘oyasi va uni amalga oshirishga qaratilgan urinishlar batafsil bayon etiladi. Afg‘oniston va Pokistonning pashtunlar harakatiga nisbatan pozitsiyasi va tomonlarning yuritgan siyosati keng yoritiladi.

331
23.08.2025

ARKTIKA KEMA YO'LLARINING GEOSIYOSIY AHAMIYATI HAMDA XITOY VA ROSSIYANING ARKTIKANI O'ZLASHTIRISHDAGI HAMKORLIK STRATEGIYASI

Ushbu maqola global iqlim o'zgarishi, energiya xavfsizligi va xalqaro hamkorlik kontekstida Arktika yuk tashish yo'llarining geosiyosiy ahamiyatini tahlil qiladi. Asosiy e'tibor Rossiya va Xitoyning Shimoliy dengiz yo'lini (NSR) rivojlantirishdagi roli, shuningdek, ularning Arktika mintaqasidagi strategik sheriklik istiqbollariga qaratilgan. Maqolada Arktikada navigatsiyaning xalqaro huquqiy jihatlari, iqtisodiy foyda va xavflar, shuningdek, asosiy global ishtirokchilarning geostrategik manfaatlari ko‘rib chiqiladi. Mavjud ilmiy adabiyotlar, davlat strategiyalari va davlatlararo shartnomalar tahlili berilgan. Tadqiqot natijalari Arktikaning jahon siyosatidagi ahamiyati ortib borayotganidan dalolat beradi va mintaqaning barqaror rivojlanishi uchun Rossiya va Xitoyning birgalikdagi sa’y-harakatlari zarurligini ta’kidlaydi.

433
28.07.2025

INNOVATSION FAOLIYAT TUSHUNCHASI VA UNING AKSIYADORLIK JAMIYATLARIDAGI O‘RNI

Mazkur maqolada innovatsion faoliyatning mazmun-mohiyati, aksiyadorlik jamiyatlaridagi o‘rni hamda uni samarali boshqarishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Korporativ boshqaruv tizimi doirasida innovatsiyalarning raqobatbardoshlik, kapital samaradorligi, manfaatdor tomonlar muvozanati va iqtisodiy barqarorlikka ta’siri asoslab berilgan. Mamlakatda amalga oshirilayotgan islohotlar, davlat ulushi, xorijiy investitsiyalar va ilg‘or boshqaruv yondashuvlari orqali innovatsion salohiyatni rivojlantirish mexanizmlari yoritilgan. Shuningdek, korxona ichki resurslarini strategik innovatsiyalarga yo‘naltirish va iqtisodiy natijalarga erishishdagi korporativ boshqaruvning hal qiluvchi roli asoslab berilgan.

376
23.06.2025

Sinxron TARJIMANING TIL TILIDA AHAMIYATI

Ushbu maqolada chet tilini o'qitishning dolzarbligi (misol sifatida sinxron tarjimadan foydalanish) tasvirlangan. Tilni yaxshiroq o'zlashtirishga yordam beradigan turli usullar ko'rib chiqiladi. Til o‘rgatishda muloqot ko‘nikma va malakalarini rivojlantirishga ta’sir etuvchi psixologik iqlim asosiy rol o‘ynaydi. Ushbu omillarni hisobga olish kerak bo'lgan til o'qitishning muhim jihatlari muhokama qilinadi. Optimallashtirilgan guruh muhiti chet tillarini o'rganishning asosiy tarkibiy qismlaridan biridir. Chet tillarini o'qitishning samarali usullari ko'rsatilgan.

450
14.05.2025

WORK FOR HIRE DOKTRINASINING MUALLIFLIK HUQUQIDA TUTGAN O‘RNI – QIYOSIY TAHLIL (AQSH va O‘zbekiston talqinida)

“Work for Hire” doktrinasi, asosan, intellektual mulk huquqlari (ayniqsa, mualliflik huquqi) sohasida muhim tushuncha bo‘lib, biror ishni bajarish uchun to‘lov yoki shartnoma asosida bajarilgan asarlarni kimning egallashi va huquqlarni kimga tegishli ekanligini aniqlaydi. Ushbu doktrina, asosan, AQSh qonunchiligida rivojlangan bo‘lsa-da, uning ta’siri global miqyosda ham seziladi. Ingliz huquqida mualliflik huquqi asosan shaxsiy huquq sifatida qaralgan. Mualliflik huquqi asar yaratuvchisiga tegishli bo‘lib, u o‘z asari ustidan to‘liq huquqlarga ega edi. Biroq, ish beruvchining (masalan, ishchi yoki xizmatchi tomonidan bajarilgan ishlar) mualliflik huquqiga egaligi haqidagi tushuncha ingliz huquqida o‘ziga joy topa boshladi, ayniqsa, ishlab chiqarish va muayyan shartnomalar asosida amalga oshirilgan ishlar uchun. Quyida work for hire doktrinasining tarixiy rivojlanishiga oid asosiy bosqichlar tahlil qilinadi.

478
29.04.2025