Ushbu maqolada Abulfazli Maybudiyning "Kashf ul-Asror" tafsiri asosida inson hayotidagi sinov va qiyinchiliklarning mohiyati va ahamiyatini falsafiy va irfonistik tadqiq qilish taqdim etiladi. Islom irfonidagi sinov va qiyinchiliklar ruhni poklash, bilimni mustahkamlash va ma'naviy kamolotga erishishning zaruriy bosqichlari sifatida qaraladi. Maybudiyning ta'limotlariga tayanib, muallif sinovlar nafaqat sabr va matonat sinovi, balki Qodir Tangrining irodasi bilan haqiqiy bilim, ilohiy sevgi va fanoga erishish vositasi ekanligini ko'rsatadi. Qiyinchiliklar insonni yuzaki idrokdan mavjudlik va ichki missiyani chuqur tushunishga olib boradigan yashirin ilohiy in'omlar sifatida tushuniladi. Maqolada sinovlarning o'z-o'zini bilishga, irodani mustahkamlashga va insonning ma'naviy yo'lini rivojlantirishga ta'siri tizimli va chuqur o'rganiladi.

Ushbu maqola Islom falsafiy an’analari doirasida axloqiy qadriyatlarning tarixiy evolyutsiyasini tadqiq etishga, davrlar o‘tishi bilan ilmiy munozaradagi asosiy tendentsiyalar va o‘zgarishlarni aniqlashga qaratilgan. Maqsad bu qadriyatlarning rivojlanishini hamda turli tarixiy davrlardagi ahamiyatini tahlil qilishdan iborat.

Maqola Movarounnahr hududida so'fiylik rivojiga bag'ishlangan. Unda mintaqa va aholi islomlashuvidan oldingi diniy va harbiy-siyosiy jarayonlar, shuningdek, arablar o‘z maqsadlariga erishish yo‘llari va vositalari tahlil qilinadi. Xronologik jihatdan maqola VII-XI asrlardagi jarayonlarni qamrab oladi. Bu davrga kelib oʻzining koʻp yillik tarixiy-madaniy ildizlari va merosiga ega boʻlgan Movaraunnahr aholisini islomlashtirish bir necha bosqichda mushkul darajada qiyin kechdi. So'fiylik tariqatlari mintaqani yakuniy islomlashtirishda katta rol o'ynadi.